اصول و فنون کلی طراحی سوال
4- بارم بندی با توجه به سطوح حيطه شناختي و ارزش واقعي سوال تعيين شود.
5- طرح سوال توسط دو نفر انجام شود تا بازبيني سوال و جواب از نظر علمي، آيين نگارش ، زمان پاسخگويي، بارم و...خطا را به حداقل برسانيم.
6- در سوالاتي که هدف ارزشيابي ميزان فهم دانش آموزان است ونه دقت محاسباتي،از اعداد ساده استفاده شود.
7- سوال تا حدامکان مختصر ،ساده ، روشن وسليس باشد. از توضيح غيرضروری و گمراه کننده در متن سوال خودداری شود.متن سوال با شکل ،نمودار وجدول استفاده شده مطابقت داشته باشد.
8- در صورت امکان توضيحات ضروری در متن سوال وارد شود ودر داخل پرانتز درج نگردد.
9- متن سوال برای همه دانش اموزان يک مفهوم را القا کند تا همه بتوانند پاسخ مشخصي را ارائه کنند.
10- از به کار بردن کلمات منفي در متن سوال خودداری شود، درصورت به کاربردن کلمات منفي، در سوال مشخص گردند.
11- در متن سوال از اصطلاحات ،مفاهيم و علايم رايج به کار برده شده در کتاب استفاده شود.
12- هنگام به کار بردن واژه هايي مثل مقايسه کنيد، ملاک پاسخگويي مشخص گردد.سوالهای طرح شده به گونه ای باشد که بين متخصصين در پاسخگويي اختلافي نباشد.
13- در طرح سوال در سطوح بالای شناختی نبايد سوال کلمه به کلمه از روی متن درس نوشته شود تا فرد بتواند دانش خود را در موقعيت جديد به کار گيرد.
14- در سوالي که مبتني بر دلايل شخصي است از فرد خواسته شود دلايل و شواهد خود را برای عقيده يا طرز فکر خود ارائه کند.
15-سوالهايي که جواب کوتاه(بله يا خير …) دارندبا کلماتی مانند چرا و چگونه تکميل شود ودر سوالات چند گزينه ای علت انتخاب گزينه خواسته شود.
16- طرح متن سوال با پاسخ متناسب باشد به طوری که متن سوال خيلي طولاني و پاسخ آن دو کلمه نباشد.
17- عباراتي از سوال راهنمای پاسخ صحيح برای همان سوال يا سوالهای ديگر نباشد.
18- سوالها مستقل از يکديگر طرح شوند تا جواب دادن به يک سوال منوط به پاسخ دادن به سوالات ديگر نباشد.
19- متناسب با هر پاسخ ارائه شده، نمره لازم داده شود.دقت شود به تمام قسمتهای نوشته شده در راهنمای تصحيح بارم منطقي و مناسب داده شود وکل نمره را به جواب آخر اختصاص ندهيم.
2- طرح سوالات چند مرحله ای ،فقط در موارد زير بلامانع است:
الف-در صورتيکه رسيدن تدريجي به يک هدف مطرح باشد.
ب-بخش های يک سوال به يک هدف کلي مربوط شوند.
توجه:
v در سوالهای چند مرحله ای همه مراحل يک جواب نداشته باشد.(پاسخ هر بخش متفاوت از ديگری باشد)
v بندهای متفاوت يک سوال چند مرحله ای با حروف الفبا مشخص شود.
ج- اصولي که بايد بعد از طراحي سوال به آن توجه شود:
1- به مشخصات ظاهری سوال (زيبايي، تراکم سوالها ، خط نگارشي،وضوح نمودار وشکل و....)توجه شود.
2- بارم هر سوال مشخص ودر ستون سمت چپ برگه امتحان درج شود وجمع نمرات مشخص گردد.
3- از يک مفهوم چند سوال تکراری داده نشود.
4- ترتيب سوالات تا حدامکان با توجه به ترکيبي از موارد زير تنظيم شود:
v آسان به دشوار
v سطوح حيطه شناختي
v به ترتيب مفاهيم عنوان شده در فصول کتاب
5-راهنمايي لازم و دستورالعمل برای چگونگي پاسخ به آزمون ارائه گردد و با توجه به نوع سوال وسايل مورد استفاده، ماشين حساب، زمان، محل پاسخ،...مشخص گردد.فضای مناسب برای پاسخ لازم پيش بيني شود.
6- بازخورد لازم به دانش آموز داده شود و بر روی نتايج آزمون تحليل صورت گيرد.